|
W
1898 roku przybył do Mielca August Jaderny jako fotograf
objazdowy, rok później osiedlił się tu na stałe. Początkowo
wynajmował mieszkanie, jednak powiększenie rodziny i duża
popularność jako fotografa w Mielcu skłoniły go zapewne do
budowy własnego domu z zakładem fotograficznym. Dom Jadernych
został zbudowany w latach 1904-1906 według projektu Stanisława
Bronisławskiego. Jest to budynek parterowy z jednym
pomieszczeniem użytkowym na poddaszu. Do części mieszkalnej
przylega altana fotograficzna z oszklonym dachem i ścianą od
strony północnej. Rozkład pomieszczeń na parterze był czysto
praktyczny. Wejście mieściło się od strony ulicy, z klatki
schodowej na lewo wchodziło się do poczekalni, na prawo do
części mieszkalnej. Z poczekalni prowadziły drzwi do altany
fotograficznej, z której z kolei kolejne drzwi prowadziły także
do części mieszkalnej, a dokładniej do kuchni. Taki układ
pomieszczeń doskonale wpisuje się w dzisiejszy scenariusz
muzealny, tworząc ciąg pomieszczeń do zwiedzania. Altana
zbudowana została zgodnie z ówczesnymi kanonami sztuki
fotograficznej. Od strony północnej jedna ściana i połać dachowa
zostały wykonane ze szkła w celu odpowiedniego naświetlenia
pomieszczenia. Natężenie wpadającego światła regulowane było
odpowiednim układem rolet w oknach.
Dobra była także lokalizacja obiektu - usytuowanie zakładu przy
głównej drodze dojazdowej do dworca kolejowego było nader trafne
także według kryteriów z XIX wieku. Reklamę zapewniał widoczny z
oddali napis FOTOGRAF umieszczony na kalenicy budynku. Zakład
fotograficzny Jadernych funkcjonował w tym budynku przez blisko
80 lat.
Od maja 1987 roku "Jadernówka" funkcjonuje jako placówka
muzealna. Początkowo pełniła jedynie funkcje wystawiennicze, od
1993 do 2002 roku była siedzibą główną Muzeum Regionalnego. Po
przeniesieniu siedziby głównej Muzeum do Dworku Oborskich, w "Jadernówce"
pozostały zbiory działu fotograficznego. Zbiory te oparte
zostały na spuściźnie po Zakładzie Fotograficznym Augusta i
Wiktora Jadernych. Po zakładzie pozostały fotografie oraz
szklane negatywy i kilka aparatów fotograficznych.
Od 1996 roku Muzeum zaczęło gromadzić fotografie i sprzęt
fotograficzny nie związane swym pochodzeniem z rodziną Jadernych,
tworząc interesującą kolekcję związaną z historią fotografii. W
wyniku tych działań obecnie dział fotograficzny liczy już blisko
5 tysięcy eksponatów, a obejmuje ponad 2,5 tysiąca fotografii,
ponad 1,3 tysiąca archiwalnych negatywów, pozostałą część
kolekcji tworzy ponad 220 starych aparatów fotograficznych,
statywy, obiektywy, lampy błyskowe, światłomierze, sprzęt
ciemniowy i laboratoryjny, powiększalniki, kasety na klisze
szklane, kamery filmowe, rzutniki oraz prasa i literatura
fotograficzna. Jest to znacząca kolekcja tematyczna w skali
kraju. Jej wartość podnosi fakt, że jest przechowywana i
prezentowana w dawnym Zakładzie Fotograficznym z oryginalną
oszkloną altaną fotograficzną.
Po odrestaurowaniu obiektu i sąsiedniego budynku nr 21 w atelier
urządzono stałą ekspozycję fotografii Jadernych oraz
niepowtarzalną wystawę sprzętu fotograficznego. Jest to jedna z
trzech najważniejszych w Polsce kolekcji zawierających aparaty
i akcesoria produkowane w różnych krajach świata. "Jadernówka"
nadal pełni także rolę obiektu wystawienniczego - jest miejscem
stałej wystawy sprzętu fotograficznego oraz wystaw czasowych,
głównie związanych z fotografią, co pozostaje w zgodności z jej
historycznym charakterem.
Kilka razy w roku filia muzeum organizuje także
wystawy sztuki, w tym zabytków muzealnych pochodzących ze
znanych polskich zbiornic narodowych. Zwiedzanie - codziennie (z
wyjątkiem niedziel i poniedziałków) w godzinach 1000-1600
(zwiedzanie w piątek jest bezpłatne), tel. (0-17) 586 22 71. |